Lekcja 3

Obserwacje codzienności

Cześć, Tereska
reż.: Robert Gliński

Rodzina człowiecza
reż.: Władysław Ślesicki

Opracowanie: Dr Kamila Żyto

Rodzina człowiecza

reż.: Władysław Ślesicki

Opis

Film przedstawia jeden dzień z życia wiejskiej rodziny. Rytm jej egzystencji wyznaczany jest przez przyrodę, pracę na roli i domowe obowiązki. Każdy z członków tej wielopokoleniowej rodziny oddaje się ściśle wyznaczonym zajęciom; wszyscy spotykają się w trakcie codziennych posiłków przy wspólnym stole. Obraz pozbawiony jest komentarza, a nawet dialogów.

Rok produkcji 1966
Produkcja Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
Reżyseria Władysław Ślesicki
Zdjęcia Bronisław Baraniecki
Montaż Krystyna Rutkowska
Muzyka Andrzej Bohdanowicz
Czas trwania 24 min

O reżyserze

Reżyser filmów fabularnych i dokumentalnych; urodzony w 1927 roku w Warszawie. Ukończył historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim, a w 1955 roku Wydział Reżyserii PWSF w Łodzi. Pracował w Wytwórni Filmów Dokumentalnych. Pierwsze filmy, „Gdzie diabeł mówi dobranoc" (1956) oraz „Ludzie z pustego obszaru” (1957), zaliczane do tzw. czarnej serii polskiego dokumentu, zrealizował wraz z Kazimierzem Karabaszem.
W późniejszej twórczości zrezygnował z interwencyjnego tonu wypowiedzi na rzecz refleksji i zadumy nad człowiekiem i jego życiem. Fabularnym debiutem był film „Ruchome piaski” z 1968 roku, ale szeroka publiczność zapamiętała go przede wszystkim jako twórcę adaptacji powieści Henryka Sienkiewicza „W pustyni i w puszczy” (1973).

Wybrana filmografia: 

„W gromadzie ducha puszczy” (dok.,1957), „Opowieść o drodze” (dok.,1958), „Dzień bez słońca” (dok., 1959), „Wśród ludzi” (dok., 1960),  „Płyną tratwy” (dok.,1962), „Dwudziesta pierwsza” (dok., 1964), „Góra” (dok.,1964), „Zanim opadną liscie” (dok., 1964), „Chwila ciszy” (dok.,1965), „Lato nad Bałtykiem” (dok.,1965), „Dni, miesiące, lata...” (dok., 1966), „Rodzina człowiecza” (dok.,1966), „Energia” (dok., 1967), „Ruchome piaski” (fab., 1968), „Daleka droga przed nami…” (1979), „Śpiewy po rosie” (1982), „Lato leśnych ludzi” (serial TV, 1984). Zmarł w 2008 roku.

Scena do analizy

Pierwsza sekwencja filmu, pokazująca poranek na Pojezierzu Augustowskim służy prezentacji miejsca akcji. Rozpoczyna się ona od powolnej panoramy poziomej w planie totalnym. Z lotu ptaka ukazana zostaje majestatyczna przyroda, przede wszystkim zaś rozległy las i przecinająca go droga. W kolejnych, statycznych ujęciach zrealizowanych w planie pełnym widzimy wycinki rzeczywistości: pogrążoną we mgle łąkę oraz jezioro. Tym samym reżyser przedstawia pierwszego z protagonistów swojego filmu - naturę. Następnie w analogiczny sposób wprowadzony zostaje drugi bohater dokumentu - człowiek. Obecność majaczących na horyzoncie zabudowań wskazuje, że pośród leśnych ostępów, tuż obok przyrody żyją ludzie. Zgodnie z regułą przechodzenia od ogółu do szczegółu, wraz z kolejnymi odsłonami obrazu coraz dokładniej przyglądamy się ich światu, w który zostajemy wprowadzeni za pośrednictwem przedmiotów. Najpierw jedna z dwóch następujących po sobie panoram pokazuje płot, na którym wisi rząd glinianych garnków. To rzeczy związane z przestrzenią domu, dbają o nią kobiety, to ich domena aktywności. Druga panorama skupia się na prezentowaniu narzędzi służących do wykonywania prac polowych (siekiera, widły, drabina, wóz) i przynależących do pandemonium świata mężczyzn. Sekwencję wieńczy zatrzymanie kamery na tabliczce zwierającej dane osobowe właściciela obejścia. W ten oto formalny sposób Władysław Ślesicki wprowadza nas w obręb rzeczywistości przedstawionej, czyniąc świat przyrody i człowieka równorzędnymi bohaterami swojego filmu.

Rodzina człowiecza


Zobacz też